ΛΕΜΕΣΙΑ ΠΙΡΟΓΑ

Προορισμός το Λονδίνο, αλλοιώς,  η κρυφή μας πρωτεύουσα, αφού προφανώς υπάρχουν περισσότεροι Κύπριοι εκεί, απ’ ότι στη Λευκωσία. Το ταξίδι πολύωρο καθ’ότι διά ξηράς και υπό θαλάσσης. Πρώτη φορά θα διέσχιζα το Ευρωτούνελ και έναν ελαφρύ εκνευρισμό τον είχα. (Παλαιότερα δε με περιέλουζαν τέτοιες ανησυχίες, μέχρι που σε ένα ταξίδι για το Νότο, είχε σταματήσει το τρένο για πέντε ώρες, μέσα στην τεράστια σήραγγα του Σεν Γκοτάρ στην Ελβετία. Σε καμία περίπτωση δε θα επιθυμούσα να επαναληφθεί…) Η απόσταση μέχρι τις αγγλικές ακτές είναι γύρω στα 50 χλμ και η διαδρομή διαρκεί 35 λεπτά. Το Ευρωτούνελ αποτελείται από τρεις σήραγγες. Η μεσαία εξυπηρετεί τη συντήρηση των γραμμών και την άμεση εκκένωση των επιβατών, εάν χρειαστεί, μέσα σε 90 λεπτά. Την παραμονή διανυχτερεύσαμε στο ανεμοδαρμένο Καλαί, μία πανέμορφη παραθαλάσσια γαλλική πόλη. Το πρωί, μαινόμενοι γλάροι έδιναν μάχη για μερικά ψίχουλα στην προκυμαία, ενώ εμείς προμηθευόμασταν τα κρουασάν μας για…απέναντι. Στο αυτοκίνητο επελέγη δυνατό ροκ με τους Λεντ Ζέπελιν, αυτό το Χόουλ Λόττα Λαβ, το έχω μάθει απ’ έξω πια, αλλά βοηθάει τα μάλα ενάντια στην υπνηλία κατά την οδήγηση…

Άφιξη στο Ηνωμένο Βασίλειο των Ανάποδων. Αντί για ελεύθερη διέλευση, έλεγχος διαβατηρίων, αφού οι Άγγλοι δεν έχουν υπογράψει ακόμη τη συνθήκη του Σέγκεν. Αντί για Ευρώ, υπάρχει η Λίρα. Αντί για χιλιόμετρα, κυριαρχούν τα μίλια. Αντί να οδηγούν στη δεξιά λωρίδα, οδηγούν στην αριστερή. Αντί να πίνουν κρασί, προτιμούν το…τσάι. Κατά τ’ άλλα, επέμεναν, ότι ο πρώτος πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης έπρεπε να είναι Άγγλος…

Ένα μουντό και αγουροξυπνημένο Λονδίνο δίπλα στις καταχνιές του Τάμεση, μας καλωσορίζει…Φιλελεύθερο, πολυεθνικό, πολύχρωμο και κατά έναν ιδιαίτερο τρόπο, ευγενές. Ευτυχώς τα αξιοθέατα τα έχουμε επισκεπτεί επανειλημμένα, έτσι ο χρόνος επιτρέπει περισσότερες βόλτες και ανάσες μέσα στη ζωντάνια της καθημερινότητας. Σίγουρα είναι ενδιαφέροντα τα παλάτια, τα μουσεία, οι πινακοθήκες, το γκρηνγουΐτς, ο μπιγκ μπεν και ειδικά το θέατρο του Σαίξπηρ, αλλά αυτή τη φορά είχαν την τιμητική τους τα πάρκα, οι πεζόδρομοι, τα μικρά βιβλιοπωλεία, οι τσαγερί και τα μπαράκια…

Μετά από τα φις εν τσιπς, τα σάντουϊτς, τα μάφφιν, την τσάινα τάουν κτλ, οφειλόταν και μία βόλτα, την τελευταία μέρα, για μεζεδάκια σε ένα τίμιο ταβερνάκι στην κυπριακή παροικία. Θα αναχωρούσαμε το απόγευμα, έτσι δυστυχώς, ήταν αδύνατο να παραμείνουμε μέχρι το βράδι, όταν θα εμφανιζόταν ο πρόεδρος Χριστόφιας! Είχα διαβάσει λίγες μέρες προηγουμένως στις εφημερίδες, ότι μετά τους εορτασμούς για την πτώση του τείχους στο Βερολίνο, ο πρόεδρος θα συναντούσε τον Γκόρντον Μπράουν στο Λονδίνο, αλλά τέτοια σύμπτωση να γευματίζαμε την ίδια μέρα στο ίδιο ταβερνάκι ήταν πλήρως αναπάντεχη…Πάντως τα μεζεδάκια ήταν τέλεια, κ. Πρόεδρε, όπως και οι συμπαθέστατοι ιδιοκτήτες, ατρόμητοι Κύπριοι της παλαιάς γενεάς μεταναστών στην Αγγλία που τιμούν με ανεπιτήδευτο τρόπο την εγχώρια κουζίνα μας.  Είμαι σίγουρη, ότι θα περάσατε υπέροχα…Αν επιστρέψει και ο Μπράουν το 50% των εδαφών των βρετανικών βάσεων, όπως διαφαίνεται, στην Ενωμένη Κυπριακή Δημοκρατία, τότε το ταξίδι σας πρέπει να ήταν και από πολιτικής άποψης, πετυχημένο. 

Ίσως ίσως τώρα, η πιρόγα, να είχε νεότερες πληροφορίες για τις  εξελίξεις στο κυπριακό,  αλλά μας περίμεναν οκτώ ώρες ταξίδι για την επιστροφή και έτσι έπρεπε να αναχωρήσουμε πάραυτα…

Υ. Γ. Μία λεπτομέρεια που με συγκίνησε, σε μία κυπριακή γειτονιά, η πινακίδα ενός καταστήματος που έγραφε στα τουρκικά ΚIPRIS ανάμεσα σε δύο απεικονήσεις της σημαίας της Κ. Δ. με την Κύπρο ολόκληρη. Και μετά υπάρχουν άνθρωποι που επιμένουν, ότι δήθεν δεν μπορούν να ζήσουν μαζί ειρηνικά οι δύο κοινότητες στο ίδιο νησί…

“Whole Lotta Love” – Led Zeppelin

(Όμορφες φωτογραφίες από το φθινοπωρινό Λονδίνο, μπορείτε να δείτε στο πρόσφατο αφιέρωμα του Ταξιδιάρη: http://taxidiaris.blogspot.com/2009/11/london-united-kingdom.html)

Πετρολούκας Χαλκιάς – Δριμινίτσα, Καγκέλια 

Οι φωτογραφίες είναι από την επίσκεψη στην Ήπειρο…Μάιος 2009.

Από μικρό κι απ’ άφαντο πουλάκι σταυραητέ μου,
παίρνεις κορμί με τον καιρό, και δύναμη κι αγέρα,
κι απλώνεις πήχες τα φτερά και σπιθαμές τα νύχια,
και μες στα σύγνεφα πετάς, μες στα βουνά ανεμίζεις!

(Κώστας Κρυστάλλης, “Στο Σταυραητό”)

Υ. Γ. Η ανάρτηση είναι αφιερωμένη στο συμβίο…

Κάθε χώρα έχει τη δική της δυναμική και όσο λίγος κι αν είναι ο χρόνος μιας επίσκεψης, σε συμπαρασύρει στο ρυθμό της…Ράθυμη και αργή η διάθεση των Αφρικανών, αν και οι πόλεις όπου συνοστίζονται τα ξενοδοχεία για τους απαιτητικούς περιηγητές κινούνται αναγκαστικά με μεγαλύτερες ταχύτητες.

Η κοσμοπολίτικη Μεσόγειος της άλλης όχθης…Είχα επισκεπτεί πριν μερικά χρόνια την Αίγυπτο και γνώριζα περίπου τι με περίμενε, εντούτοις δεν ένοιωθα και τόσο προετοιμασμένη. Πρώτες αγορές:  νέα σάνδαλα για περπάτημα, λευκή μπλούζα με μακρύ μανίκι, βεντάλια, σάλι για τους ώμους και ψάθινο καπέλο για προστασία από τη ζέστη και τον ήλιο. Πρώτες περιηγήσεις…Χάμμαμετ: πρώην ψαροχώρι, νυν τουριστικό θέρετρο με μεγάλη προκυμαία, φοινικόδεντρα, άμαξες, παιδάκια να πουλάνε γιασεμί, υπαίθριες συναυλίες και χορούς. Πιο νότια παραλιακά η Σους και το Μόναστιρ, με τα φρούρια, τα λιμανάκια, τις πλατείες, τις αγορές και τα τζαμιά. Το πρόγραμμα τελείως ελεύθερο, τη μία μέρα νοικιάσαμε αυτοκίνητο, την άλλη κάναμε το γύρο του Καλού Ακρωτηρίου παρέα μόνο με οδηγό-ξεναγό τον Αϋμέν, ένα νεαρό που με τα λίγα γαλλικά και τα λίγα αγγλικά του δεν έλεγε ποτέ όχι σε καμία μας επιθυμία. Έχει κι ένα κοριτσάκι, εννέα μηνών, τη Σκαντάρ, όνομα από μία πόλη της Αιγύπτου, είπε. Αλεξάνδρα λέγεται στα ελληνικά, του είπα. Χαμογέλασε. Μας συνόδευε όλη τη μέρα. Το μεροκάματο ενός οδηγού είναι 10 Δινάρια (1 Ευρώ=1.8 Δινάρια). Ζει κανείς με τόσα λεφτά, τον ρωτάμε…Όταν έχεις μόνο ένα παιδί και μένεις σε δικό σου σπίτι, τότε ναι, απαντάει. Δεν έχει ταξιδέψει ποτέ. Όσοι φεύγουν από τη χώρα, οφείλουν να δηλώσουν κάποιο σοβαρό λόγο, επιχειρήσεις, επίσκεψη συγγενών, ασθένεια. Όμως οι περισσότεροι δεν μπορούν να ταξιδέψουν λόγω έλλειψης οικονομικών πόρων, ούτως ή άλλως. Σταματάμε στην Κελίμπια, επίσκεψη στο φρούριο, πανοραμική θέα κάτω το λιμάνι, τσάι δυόσμου σε μία σχετικά καθαρή καφετέρια. (Εξαίρεση για τα δεδομένα της Τυνησίας…) Ο Αϋμέν μας προτείνει μια ψαροταβέρνα έξω από την Αλ Χουαρία. Ντόπιοι και ξένοι μοιράζονται στην ερημιά ένα αλλοιώτικο μεσημεριανό. Στο δρόμο συναντάμε φορτηγά με ντομάτες που αφήνουν στο πέρασμα τους ένα χείμαρρο από το ζωμό, αναρωτιέμαι τι θα απομείνει για κατανάλωση…Δεν υπάρχουν πια ξενοδοχεία στο οπτικό μας πεδίο, οι παραλίες είναι άδειες. Οι άνθρωποι εργάζονται σε εργοστάσια κονσέρβας λέει ο Αϋμέν ή ξεκουράζονται από τη δουλειά στα χωράφια. Στη δυτική όχθη της “μύτης” της Τυνησίας, όπως αποκαλείται αυτό το ακρωτήριο, συναντάμε την βραχώδη παραλία του Κόρμπους. Ιαματικά νερά σε ψηλή θερμοκρασία ξεχύνονται στη θάλασσα, παντού υδρατμοί…Κυρίως ντόπιοι οι λουόμενοι, με ρευματικά κι άλλα προβλήματα υγείας.  Πολύς κόσμος, δεν πέφτει ούτε καρφίτσα. Φεύγουμε χωρίς να κολυμπήσουμε. Τα ζεστά λουτρά δεν είναι και τόσο καλή ιδέα για το καλοκαίρι…Επιστροφή στο Χάμμαμετ. Οι παραστάσεις αμέτρητες τέτοια εποχή. Ανατολίτικα χορευτικά συγκροτήματα, αραβική μουσική, ρωσσικό τσίρκο με ακροβατικά, αφρικάνοι φακίρηδες, αργεντίνικο τανγκό από τη Γαλλία και την τελευταία νύχτα οι ανεπανάληπτοι Μουβρίνι, οι Κορσικανοί που μας έκλεψαν την καρδιά με τη μουσική τους σε μια πρώτη γνωριμία με το περήφανο νησί τους σε κάποιες άλλες διακοπές πριν μερικά χρόνια…Στο τέλος όμως πάντα ούντι και νταρμπούκα μέχρι τις δύο το πρωί…Οι άραβες παραθεριστές τραγουδούν και χορεύουν μαζί  κάτω από τα άστρα. Μας μεταδίδουν μία οικειότητα που μας μαγνητίζει κι ας μας είναι άγνωστες οι μελωδίες…

Φυσικά επισκεπτήκαμε και την πρωτεύουσα Τύνιδα με την παραδοσιακή αγορά και τις μεγάλες λεωφόρους, την Αρχαία Καρχηδόνα και το γαλανόλευκο προάστειο Σίντι Μπου Σαΐντ. Το λεωφορείο είχε 50 άτομα κι ο ξεναγός μιλούσε ταυτόχρονα σε τέσσερις γλώσσες: αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά και αραβικά. Δεν είμαστε συνηθισμένοι σε μαζικές εξορμήσεις. Συνήθως ακολουθούμε τους χάρτες, τα βιβλιαράκια και τη διάθεση. Μεγάλη δοκιμασία η συγκεκριμένη μέρα. Η ζέστη αφόρητη, μόνο καταφύγιο η θάλασσα το απόγευμα. Η εικόνα λίγο διαφορετική. Πολλές λουόμενες με κελεμπίες, το νερό όχι πάντα καθαρό, αλλά η άμμος κατάξανθη. Σκέφτηκα ότι δε θα έχουν πρόβλημα άμμου με την έρημο τόσο κοντά. (Θυμάμαι στην Τενερίφη υπήρχαν πολλές τεχνητές παραλίες με άμμο από τη Σαχάρα.) 

Στην Τυνησία οι παραλίες είναι όμως όντως φυσικές, χρυσαφένιες και ατελείωτες και αποτελούν το κύριο συστατικό γι αυτή την κοσμοπολίτικη ατμόσφαιρα.

Το υγρό γαλάζιο προφανώς δεν επιτρέπει σύνορα, πολιτιστικά ή γλωσσικά…

Όπως είπε κι ένας από τους αδερφούς Μουβρίνι τη βραδιά της συναυλίας στο υπαίθριο αμφιθεατράκι του Χάμμαμετ: Ne fermez pas la porte aux langues et aux cultures du monde…Μην κλείνετε την πόρτα στις γλώσσες και τους πολιτισμούς του κόσμου…

Τέλη Μαΐου…Τι μήνας κι αυτός…Με αεροπλάνα και βαπόρια (και τρένα και αυτοκίνητα), ταξίδευα κυνηγημένη από τη μοίρα μου από την κατάλευκη μα πένθιμη Ελβετία (την Αυστρία για την ακρίβεια, αλλά και ο Καββαδίας θα συμφωνούσε, ότι δεν πολυδιαφέρει…). Είχα υποσχεθεί στον εαυτό μου, ότι δε θα ξανασυνδύαζα τόσους πολλούς προορισμούς μαζί. Είναι αδύνατο να επισκεπτείς τους συγγενείς στην Ελλάδα και την Κύπρο και να κάνεις παράλληλα διακοπές στην Ιταλία. Το αποτέλεσμα ποιο ήταν; Μας λήστεψαν σε ένα σταθμό στον αυτοκινητόδρομο κοντά στην Μπολόνια. Πάει το λάπτοπ με όλα μου τα γραπτά, τα τραγούδια, τις εργασίες έξι χρόνων ΣΥΝ ορισμένα άλλα ακριβά αντικείμενα. Το συνειδητοποιήσαμε όταν είχαμε φτάσει ήδη στα γερμανικά σύνορα, κάπου έξω από το Μόναχο. Τα διάφορα τηλεφωνήματα με τους καραμπινιέρι δεν απέφεραν τίποτα. Δεν ξέρω αν είμαι άτυχη, αλλά θα δεχόμουν και το άμυαλη και αφελής ως επίθετα. Τι την ήθελα τη μακαρονάδα και το εσπρέσσο μέσα στη βροχή; Και γιατί δεν αφήσαμε το αμάξι σε ευδιάκριτο σημείο, όταν σταθμεύσαμε; Από που κι ως που τόση τυφλή εμπιστοσύνη; Ό,τι και να πω είναι λίγα…Μετά από ένα δακρύβρεχτο 24ωρο μου έφερε ένα νέο λάπτοπ ο συμβίος, ο οποίος δήλωσε, ότι δε θα κάτσει να σκάσει με μια ληστεία. Αυτός δεν έκλαψε για το δικό του υπολογιστή, έχει πολλούς. Μάλλον φταίει, ότι δεν είμαι καταναλωτικός τύπος και συγκέντρωνα όλα τα αρχεία σε έναν και μοναδικό. Σκέφτηκα μέσα στην παραζάλη, ότι όταν διαβάσουν τα κλεφτρόνια τα ποιήματα μου, θα συγκινηθούν και θα μου το στείλουν, αλλά χωρίς μεταφραστή για τα ελληνικά, θα είναι κάπως δύσκολο. (…)

Επειδή η πιρόγα ασχολείται κυρίως με το κυπριακό, θα έπρεπε να σας αναφέρω και κάτι νεώτερο από τις συνομιλίες. Όσο ήμουν στην Κύπρο, τίποτα δε συνέβαινε. Καμία ουσιώδης πρόοδος. Πέρα από αυτό, η ενημέρωση μέσω των ΜΜΕ ήταν αδύνατη, γιατί είχαμε συνέχεια κόσμο στο σπίτι και μιλάγαμε και μιλάγαμε…Απορώ πως βρίσκουν χρόνο για άλλες ασχολίες με τέτοια κοινωνική υπερδραστηριότητα. Το ίδιο ισχύει και για την Ελλάδα. Οικογενειακές συνάξεις, οινοποσίες και μπλα μπλα μπλα…Διαπίστωσα για άλλη μία φορά πόσο μοναχικός τύπος είμαι. Μου έλειψαν τα βιβλία, οι μουσικές, οι ταινίες, τα γραψίμια μου, η ΣΙΩΠΗ. Όταν ήμουν μικρή, πολύ πριν ξενητευτώ, φαίνεται τους ξέφευγα πιο εύκολα. Ως ενήλικας, δεν ενδείκνυται να αποσυρθείς και να διεκδικήσεις τα δικαιώματα της ολιγόωρης αυτοαπομόνωσης. Στις μεσογειακές χώρες δεν υπάρχουν όρια ανάμεσα στην ιδιωτική και τη δημόσια ζωή. Ουδέν κρυπτόν υπό τον ήλιον..!

Στη μνήμη μου έμειναν δύο συζητήσεις περί πολιτικής. Η μία ήταν στην Κύπρο με έναν ξάδελφο της Δεξιάς, ο οποίος είναι από τα πιο αξιόλογα και έντιμα άτομα που γνωρίζω, αλλά δηλώνει απερίφραστα…εθνικιστής. Προσπάθησα να τον πείσω, ότι δεν μπορεί να ισχύει αυτό, με τόσους ξένους που συναναστρέφεται τώρα ήδη στην καθημερινότητα του και ότι θα μπορούσε να ζήσει με Τουρκοκύπριους, αλλά δεν κατέστη δυνατόν. Δυστυχώς, ορισμένες προκαταλήψεις είναι πολύ βαθιά ριζωμένες και δύσκολα αποβάλλονται. Η άλλη συζήτηση ήταν στην Ελλάδα με έναν ξάδελφο (εξ αγχιστείας…) που επίσης συμπαθώ ιδιαίτερα, ο οποίος είχε ένα τραπεζάκι σε κεντρική πλατεία και μοίραζε φυλλάδια με άλλους δυο-τρεις ομοϊδεάτες του τού ΚΚΕ ΜουΛού…Το σύνθημα τους ήταν “Έξω η Ελλάδα από την Ευρωπαϊκή Ένωση”. Όταν πήγαμε για καφέ μετά, ανέβηκαν λίγο οι τόνοι (μας άκουσε όλη η πλατεία…). Του επεσήμανα ότι προωθεί αβάσιμες και ανεύθυνες θέσεις και αυτός μου έκανε κήρυγμα για τους “καπιτάλες των Βρυξελλών που απομυζούν το αίμα των λαών”. Προτείνει επίσης, αποχή από τις ευρωεκλογές…Άλλη ανούσια θέση κι αυτή…Λες και ενδιαφέρεται κανείς…Με τέτοια παραπληροφόρηση και μειωμένη συμμετοχή, θα εκλεγούν πάλι οι ακραίοι και οι άσχετοι για το Στρασβούργο. Μόνο και μόνο για να αποφευχθεί αυτό, θα έπρεπε όλοι να εξασκήσουμε με συνέπεια τα εκλογικά μας δικαιώματα.

Άκρη δε βγάλαμε σε καμία συζήτηση, δεν πείθονται, δεν πείθομαι και η ζωή συνεχίζεται χωρίς συγκλίσεις ούτε καν στα βασικά. Κι εκεί είναι που αναρωτιέμαι, πώς είναι δυνατόν, με άτομα που εκτιμώ και εμπιστεύομαι να διαφέρουν τόσο οι πολιτικές μας απόψεις..; Ή στραβός είναι ο γιαλός ή στραβά αρμενίζουμε…(Ή και τα δύο;)

Το επόμενο τραγούδι υπάρχει και στα ελληνικά, εδώ είναι το αυθεντικό στα ιταλικά. Αφιερωμένο εξαιρετικά στα κλεφτρόνια της Μπολόνιας. Όταν το άκουγα ονειροπολώντας στο αυτοκίνητο, δεν ήξερα ότι μας είχαν ληστέψει.

Να τα χαίρεστε και…σε καλή μεριά…