Ένας από τους μεγαλύτερους Έλληνες ζωγράφους της λεγόμενης γενιάς του 1930 με πλήθος διακρίσεων στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, ο Γιάννης Μόραλης, έφυγε από την ζωή πλήρης ημερών, στα 93 του χρόνια.
Ο Γιάννης Μόραλης γεννήθηκε στην Αρτα το 1916 και το 1927 εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Αθήνα.
Σε ηλικία 15 ετών έγινε δεκτός στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας σπουδάζοντας κοντά στον Αργυρό , τον Γερανιώτη, τον Παρθένη και τον Κεφαλληνό, ζωγραφική και χαρακτική.
Έφυγε το 1936 για τη Ρώμη, με υποτροφία. Στην συνέχεια εγκαταστάθηκε στο Παρίσι όπου και σπούδασε νωπογραφία και ψηφιδωτό και το 1947 εκλέχθηκε τακτικός καθηγητής στην ΑΣΚΤ.
Το 1949, μαζί με άλλους Έλληνες ζωγράφους, μεταξύ των οποίων ο Νίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας, ο Γιάννης Τσαρούχης, ο Νίκος Νικολάου και Νίκος Εγγονόπουλος, ιδρύουν την καλλιτεχνική ομάδα «Αρμός» και διοργανώνουν την πρώτη κοινή έκθεση στο Ζάππειο το 1950.
Από το 1954 ξεκινάει την συνεργασία του με το ελληνικό θέατρο, πρώτα με το Θέατρο Τέχνης και στη συνέχεια με το Εθνικό Θέατρο. Το έργο του Μόραλη περιλαμβάνει εικονογραφήσεις βιβλίων των ποιητών Ελύτη και Σεφέρη, εξώφυλλα δίσκων μουσικής, γλυπτά, τοιχογραφίες καθώς και σκηνικά και κουστούμια για το Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας και τα μπαλέτα του Ελληνικού Χοροδράματος.
Τιμήθηκε για πρώτη φορά με βραβείο ζωγραφικής το 1940. Αποχώρησε από την ΑΣΚΤ το 1983 και το 1988 η Εθνική Πινακοθήκη της Ελλάδας τον τίμησε με μεγάλη αναδρομική έκθεση. Το 1999 του απονεμήθηκε το μετάλλιο του Ταξιάρχη της Τιμής . Έργα του ανήκουν σε δημόσιες και ιδιωτικές συλλογές στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.
Ζωγραφική, γλυπτική, εικονογράφηση, ανάγλυφα σε κτήρια, σε όλο το έργο του Γιάννη Μόραλη, από τα πιο παραστατικά ως τα αφηρημένα, ένα σύμβολο επανέρχεται : ο φτερωτός άγγελος με την διττή μορφή του έρωτα και του θανάτου.
Η πρώτη του θεατρική δουλειά βασιζόταν στο έργο Ωδή εις θάνατον του Κάλβου και ο ίδιος ο ζωγράφος έλεγε ότι είχε δοκιμάσει έντονα το βίωμα του θανάτου καθώς τον συνόδευε πάντα ο τραγικός θάνατος του πατέρα του σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα τον Μάρτιο του 1937 αλλά και οι σκηνές από κηδεία στην Αρτα και την Πρέβεζα όταν ήταν πολύ μικρός.
Πηγή: in.gr
Η ήττα(;) ήταν προβλεπόμενη. Το θέμα είναι, να μη χάσει την αξιοπιστία της η Κυπριακή Δημοκρατία…
1. Η Κύπρος, με το μικρό εκτόπισμα που έχει, δεν μπορεί να επιβάλλει την άποψη της στους εταίρους. Όσοι ονειρεύονταν “ευρωπαϊκή” λύση, επειδή θα γινόμασταν ξαφνικά υπερδύναμη, ως πλήρες μέλος της ΕΕ μετά το 2004, καιρός είναι να αντιμετωπίσουν την πραγματικότητα και να αλλάξουν ρητορική.
2. Εν μέσω συνομιλιών, οι οποίες μάλιστα παρουσιάζουν πρόοδο (όσο κι αν προσπαθεί ο πρόεδρος Χριστόφιας να πείσει για το αντίθετο..), δεν μπορεί να καταδικαστεί η Τουρκία. Εξάλλου, αυστηρότερες κυρώσεις, ίσως θα είχαν αρνητική επίδραση στη συμφωνία λύσης.
3. Έξι παγωμένα κεφάλαια στη διαπραγματευτική διαδικασία ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ, εξ αιτίας του κυπριακού…Κάπου αγγίζουμε τα όρια μας. Δεν μπορεί εντελώς μόνη η Κύπρος, να ανακόψει την πορεία της Τουρκίας στην ΕΕ. Υπενθυμίζω, ότι αυτό δεν είναι το ζητούμενο, αλλά η επίλυση του κυπριακού και η επανένωση.
4. Τα ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα λήγουν τον Απρίλιο. Αυτό για όσους δεν έδειχναν να βιάζονται και ακόμη παρεμποδίζουν την άμεση συμμετοχή του ΟΗΕ και της ΕΕ στις διαπραγματεύσεις. Ο Έρογλου δήλωσε, ότι σε περίπτωση εκλογής του, δε θα συνεχίσει τις συνομιλίες. Η Τουρκία νίπτει τας χείρας της μπροστά στην “ελεύθερη βούληση” των Τουρκοκυπρίων και διαφεύγει ακόμη μία φορά αλώβητη, ενώ η παρουσία του κατοχικού στρατού στην Κύπρο παραμένει αναλλοίωτη.
5. Το ευχάριστο: Η κυβέρνηση αποφάσισε μετά από δύο χρόνια την καλλιέργεια κουλτούρας λύσης και διαφώτισης περί του ομοσπονδιακού πλαισίου. Δείτε ΕΔΩ. Εντύπωση μου προκάλεσε το εξής σημείο:
“Σε αυτό το σχεδιασμό για ενημέρωση σχετικά με την ομοσπονδία, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ζήτησε την ενεργό συνδρομή των μέσων ενημέρωσης, τα οποία εμμέσως πλην σαφώς επέκρινε για προβολή μόνο των αρνητικών σημείων που προκύπτουν από τις συνομιλίες.”
Κύριε πρόεδρε, ξεχάσατε μήπως, ότι εσείς ο ίδιος και η κυβέρνηση σας, διοχετεύατε τα ΜΜΕ με κάθε είδους αρνητισμό και απαισιοδοξία, όποτε τύγχαινε να ερωτηθείτε; Αυτό το ερώτημα/παιχνίδι, αν υπάρχει ή δεν υπάρχει πρόοδος, έχει γίνει κουραστικό πια, αλλά όχι να ενοχοποιούμε πάντα τα ΜΜΕ και να αγνοούμε τη στάση των υπευθύνων, η οποία φυσικά και ήταν καθοριστική.
Διανύουμε το β’ γύρο των συνομιλιών (57 συναντήσεις μέχρι τώρα), αυτή τη βδομάδα συζητείται το κεφάλαιο της οικονομίας. Τον Ιανουάριο αναμένεται η εντατικοποίηση των συναντήσεων (επιτέλους!) και σχεδιάζονται ήδη τριήμερα στις οικίες των Χριστόφια-Ταλάτ στο Κελλάκι και την Κερύνεια.
Να το πιστέψουμε, ότι πλησιάζει η ώρα της συμφωνίας για επανένωση ή θα απογοητευτούμε πάλι; Οι διεθνείς και εγχώριες συνθήκες είναι πέραν από ευνοϊκές. Το κυριότερο όμως, είναι ο συντονισμός και η προσεκτική διαχείριση των υπευθύνων. Όταν θέλουν, μπορούν! Οι πολίτες είναι έτοιμοι να τους στηρίξουν, φτάνει να δώσουν το έναυσμα, το οποίο δεν μπορεί να είναι άλλο, παρά η δημοσιοποίηση, έστω και μερική, των μέχρι τώρα συμφωνηθέντων. Με άδεια χέρια, καμία εκστρατεία διαφώτισης δεν μπορεί να πείσει, όσο κι αν η ομοσπονδία γενικά, χαίρει (φαινομενικά) πλειοψηφικής έγκρισης. Οπότε…αναμένουμε…
Μετά από εντατική αναζήτηση για μία περιεκτική πηγή, όπου να παρουσιάζονται συνοπτικά τα συμπεράσματα και ορισμένες διαστάσεις τους, πιστεύω, ότι το άρθρο του TVXS αξίζει ιδιαίτερης ανάγνωσης…
***
«Αλώβητη» βγήκε η Τουρκία από το Συμβούλιο των ΥΠΕΞ της Ε.Ε.
Εμπόδια είναι αποφασισμένη να βάλει η Κύπρος στην ενταξιακή πορεία της Τουρκίας, αν η Άγκυρα δεν συμμορφωθεί προς τις υποδείξεις της Ε.Ε., αναγνωρίζοντας την Κυπριακή Δημοκρατία. Παρά τις προσπάθειες, ωστόσο, Ελλάδας και Κύπρου, οι 27 αρνήθηκαν να παγώσουν την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας, υιοθετώντας πάντως μία πιο «σκληρή γλώσσα» απέναντι στην Άγκυρα. Την ίδια ώρα ο Ερντογάν ζητά αμεσότερη εμπλοκή των ΗΠΑ, στο Κυπριακό.
«Η Τουρκία, συνεχίζει να αρνείται να σεβαστεί την υποχρέωσή της για πλήρη και χωρίς εξαιρέσεις εφαρμογή του πρόσθετου πρωτοκόλλου της Συμφωνίας της Άγκυρας», επισημαίνεται στο κείμενο συμπερασμάτων της χθεσινής συνόδου των υπουργών Εξωτερικών της Ε.Ε. Το πρωτόκολλο της συμφωνίας αυτής, υποχρεώνει την γείτονα να αναγνωρίσει όλα τα κράτη μέλη της Ε.Ε., επομένως και την Κυπριακή Δημοκρατία, κάτι που μέχρι τώρα δεν έχει πράξει. Παρ’ ότι κατέληξαν σ’ αυτό το καθόλου αισιόδοξο συμπέρασμα, οι ΥΠΕΞ της Ε.Ε. αρνήθηκαν να προχωρήσουν σε «πάγωμα» των ενταξιακών διαπραγματεύσεων για την Τουρκία, παρά τις σχετικές πιέσεις που δέχτηκαν από τον υπουργό Εξωτερικών της Κύπρου, Μ. Κυπριανού και τον αναπληρωτή υπουργό Εξωτερικών της χώρας μας, Δ. Δρούτσα.
Συγκεκριμένα οι 25 υπουργοί Εξωτερικών βρέθηκαν απέναντι στο «ελληνοκυπριακό στρατόπεδο». Η προεδρεύουσα μάλιστα Σουηδία, με τη Βρετανία στο πλευρό της τάχθηκαν ενθέρμως υπέρ της ενταξιακής πορείας της Τουρκίας, ενώ την ίδια ώρα κάποιες άλλες χώρες, όπως η Γαλλία, ήταν πιο συγκρατημένες.
Στο χθεσινό συμβούλιο των ΥΠΕΞ της Ε.Ε., Ελλάδα και Κύπρος επεδίωξαν να επηρεάσουν τη στάση των 27 απέναντι στην Τουρκία προς μία πιο σκληρή κατεύθυνση, προβάλλοντας το επιχείρημα ότι προ τριετίας η Ε.Ε. είχε ζητήσει από την Άγκυρα να εξομαλύνει τις σχέσεις τις με την Κύπρο, χωρίς ανταπόκριση. Αυτό που κατάφεραν, ωστόσο, ήταν η υιοθέτηση μίας πιο «σκληρής γλώσσας» στα σημεία που αναφέρονται στην Τουρκία, στο κείμενο συμπερασμάτων που προέκυψε από το συμβούλιο. Συγκεκριμένα στο κείμενο αναφέρονται οι επανειλημμένες αρνήσεις της Τουρκίας να αναγνωρίσει την Κύπρο και η ανάθεση στην Κομισιόν, επισταμένης παρακολούθησης της στάσης της Άγκυρας απέναντι στη Λευκωσία.
Η Τουρκία καλείται επιπλέον να εφαρμόσει τις συμφωνίες που έχει υπογράψει για επανεισδοχή των λαθρομεταναστών. Αναφέρονται στην αδιαμφισβήτητη υποχρέωσή της να διατηρεί σχέσεις καλής γειτονίας και να προωθεί την ειρηνική διευθέτηση των διαφορών της, ακόμη κι αν είναι απαραίτητο να προσφύγει στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.
Δεδομένης της διάστασης απόψεων, τα 27 κράτη μέλη αποφάσισαν ότι οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Άγκυρας και Βρυξελλών θα συνεχιστούν με το νέο έτος, χωρίς να φαίνονται στον ορίζοντα σημάδια τέτοια που να συνηγορούν προς μία πιο ταχεία εξέλιξή τους. Γι’ άλλη μία φορά, πάντως η Ε.Ε., κάλεσε την Τουρκία να βελτιώσει τις τεταμένες με την Κύπρο σχέσεις της. Δεν προχώρησε πάντως στο πάγωμα άλλων κεφαλαίων, καθώς αυτό θα δυσχέραινε ακόμη περισσότερο την κατάσταση. Η Κύπρος πάντως άφησε από την πλευρά της να εννοηθεί ότι δεν αποκλείει το ενδεχόμενο να παγώσει μονομερώς κάποια διαπραγματευτικά κεφάλαια στο μέλλον. Η θέση αυτή προκάλεσε αντιδράσεις από αρκετές χώρες και κυρίως τη Βρετανία.
Συγκεκριμένα, ο υπουργός Εξωτερικών της Κύπρου δήλωσε ότι «από την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεών της το 2005 η Τουρκία έχει αναλάβει την υποχρέωση να τηρήσει μια σειρά από όρους και προϋποθέσεις. Η Τουρκία δεν έχει συμμορφωθεί προς αυτές τις αυστηρές υποδείξεις της Ε.Ε. και ήδη από το 2006 το συμβούλιο των ΥΠΕΞ αποφάσισε το πάγωμα οκτώ διαπραγματευτικών -από τα 35- κεφαλαίων ενόσω αυτή η χώρα δεν εκπληρώνει μία από τις υποχρεώσεις της, δηλαδή την εφαρμογή του πρωτοκόλλου της Άγκυρας, που σημαίνει την αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Επειδή όμως το συμβούλιο δεν κατάφερε να συμφωνήσει σε μια κοινή στάση απέναντι στην Τουρκία εξαιτίας της συνεχιζόμενης επιμονής της να μην αναγνωρίζει την Κύπρο, η Κυπριακή Δημοκρατία αποφάσισε να προχωρήσει στην εισαγωγή συγκεκριμένων όρων και προϋποθέσεων στα διαπραγματευτικά κεφάλαια, τα οποία σχετίζονται με κάθε μία από τις υποχρεώσεις της Τουρκίας».
«Αν η Τουρκία επιθυμεί πρόοδο στις διαπραγματεύσεις αυτών των κεφαλαίων, αυτό θα εξαρτάται αποκλειστικά από την ίδια, η οποία θα πρέπει να εκπληρώσει τους όρους που θα της τεθούν. Η μη εκπλήρωση αυτών των προϋποθέσεων δεν θα επιτρέπει κάθε φορά το άνοιγμα καθενός από αυτά τα κεφάλαια», προειδοποίησε ο κ. Κυπριανού.
Αντιδράσεις από την Τουρκία για το κείμενο συμπερασμάτων
Αδικημένη δηλώνει από την πλευρά της η Τουρκία. Σύμφωνα με ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, «ατυχές είναι το γεγονός ότι στα συμπεράσματα του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων της Ε.Ε. δεν εκτιμήθηκε η υποστήριξη της Τουρκίας προς τις διαπραγματεύσεις στο Νησί, ενώ κάποια μέλη σιώπησαν στο θέμα των διαπραγματευτικών κεφαλαίων που έχουν παγώσει με άδικες δικαιολογίες».
Στην ανακοίνωση επισημαίνεται επιπλέον ότι «παρά τις έντονες και καλοπροαίρετες προσπάθειες μελών του Συμβουλίου που γνωρίζουν τη σημασία της ένταξης της Τουρκίας στην Ε.Ε., με πρώτη την προεδρεύουσα Σουηδία και με δεδομένες τις προσδοκίες για επιτυχή έκβαση των συνομιλιών που συνεχίζονται στο Νησί μεταξύ των δύο ηγετών, είδαμε ότι ο περιορισμένος ορίζοντας ενός μέλους, εκφράστηκε σε ορισμένα σημεία των συμπερασμάτων του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων και μάλιστα με τρόπο αντίθετο προς το διεθνές δίκαιο».
Το υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας υπογραμμίζει ότι «δεν είναι δίκαιο να προβάλλεται προς την Τουρκία αίτημα σχετικά με το Πρόσθετο Πρωτόκολλο, τη στιγμή που δεν έχει τεθεί εξ’ ολοκλήρου σε εφαρμογή η απόφαση που έλαβε το Συμβούλιο της Ε.Ε. στις 26 Απριλίου 2004 για την άρση των περιορισμών που εφαρμόζονται εναντίον της Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου και δεν έχουν επίσης γίνει πραγματικότητα οι δεσμεύσεις που υπήρξαν μέχρι σήμερα στο θέμα αυτό», τονίζοντας ότι «αποκαλύφθηκε για άλλη μια φορά πόσο αναγκαία είναι η εφαρμογή της διαπίστωσης της Επιτροπής ότι οι διμερείς σχέσεις και η διαδικασία διεύρυνσης είναι θέματα που πρέπει να εκλαμβάνονται ανεξάρτητα».
«Χείρα βοηθείας» από τις ΗΠΑ ζητά ο Τούρκος πρωθυπουργός
Πιο άμεση εμπλοκή των ΗΠΑ στο Κυπριακό, μέσω συμμετοχής τους σε τετραμερείς συναντήσεις με την Ελλάδα, την Τουρκία και την Κύπρο, υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, ζήτησε από τον Αμερικανό πρόεδρο, Μπαράκ Ομπάμα, ο πρωθυπουργός της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Στη συνάντηση που είχε με τον Αμερικανό πρόεδρο, ο Τούρκος πρωθυπουργός έθεσε ξανά ορισμένα μειονοτικά ζητήματα.
Αμέσως μετά τη συνάντηση, ο Ερντογάν εξέφρασε την ελπίδα να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις μέχρι το Μάρτιο, ενώ αναφερόμενος στις διαπραγματεύσεις που διεξάγονται στην Κύπρο με τον ειδικό σύμβουλο του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ για το Κυπριακό, Αλεξάντερ Ντάουνερ, τόνισε ότι θα πρέπει να επιταχυνθούν. Εξέφρασε επιπλέον την άποψη ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει να εμπλακούν ενεργητικότερα και να συναντιούνται με την εγγυήτρια δύναμη Τουρκία, υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, κάθε δύο μήνες. «Ο γενικός γραμματέας θα πρέπει να ενθαρρύνει αυτές τις συναντήσεις, γιατί είναι σημαντικό να πραγματοποιούνται από καιρό, σε καιρό», είπε χαρακτηριστικά, ο Ερντογάν. Η Λευκωσία πάντως έσπευσε να αρνηθεί τη συγκεκριμένη πρόταση του Τούρκου πρωθυπουργού.
Η απάντηση της κυπριακής κυβέρνησης στην πρόταση Ερντογάν ήρθε δια στόματος του κυβερνητικού εκπροσώπου, Στ. Στεφάνου: «Δεν πρέπει να επαναλάβουμε διαδικασίες που ακολουθήθηκαν το 2004 και αποδείχθηκαν ατελέσφορες», τόνισε.
Ο Τούρκος πρωθυπουργός, διέψευσε κατηγορηματικά τα σενάρια που είδαν το φως της δημοσιότητας, σύμφωνα με τα οποία η Άγκυρα εξετάζει το ενδεχόμενο απόσυρσης μέρους των στρατευμάτων της από το ψευδοκράτος και αποστολή τους στο Αφγανιστάν.
Μιλώντας αργότερα στη σχολή διπλωματίας του Πανεπιστημίου «Τζον Χόπκινς», ισχυρίστηκε ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά προσπαθεί να αποκλείσει τους Τουρκοκυπρίους από την Ε.Ε. και εγείρει εμπόδια στην ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας και κατέληξε «εμείς εργαζόμαστε για την εξεύρεση μιας συνολικής και ειρηνικής λύσης με εκ περιτροπής προεδρία».
Για μία ακόμη φορά έκανε πάντως λόγο για μουσουλμανική μειονότητα. Απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με την επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, τόνισε ότι πρόκειται για ένα ζήτημα που μπορεί να επιλυθεί μόνο σε πλαίσιο αμοιβαιότητας, ζητώντας να ληφθούν ανάλογα μέτρα για τη θρησκευτική ελευθερία των 130.000 «Τούρκων» που ζουν στη Θράκη.
«Υπάρχουν 3.000 Έλληνες στην Τουρκία που αντιμετωπίζουν προβλήματα. Υπάρχουν και στη Θράκη 130.000 Τούρκοι που αντιμετωπίζουν ανάλογα προβλήματα. Εγείραμε το πρόβλημα στις συνομιλίες μας με τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο και τον πρωθυπουργό Γιώργο Παπανδρέου, όταν ήλθε στην Κωνσταντινούπολη, για να δούμε πώς θα τα αντιμετωπίσουμε. Οι ορθόδοξοι κληρικοί λένε ότι έχουν προβλήματα, αλλά ανάλογα έχουν και οι δικοί μας στη Θράκη, οι οποίοι πρέπει να απολαύσουν συγκεκριμένα δικαιώματα» υποστήριξε ο κ. Ερντογάν. Όπως ανέφερε ο κ. Παπανδρέου ήταν «θετικός» στην πρόσκληση για συζήτηση. Των δηλώσεων αυτών είχαν προηγηθεί δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου, Μπαράκ Ομπάμα, ο οποίος είχε αναφερθεί στην επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης αλλά και στην ανεμπόδιστη δραστηριότητα του Οικουμενικού Πατριάρχη.
Από Βρυξελλών απάντησε η ελληνική πλευρά. Ο αναπληρωτής υπουργός εξωτερικών, Δ. Δρούτσας ξεκαθάρισε «δεν συζητούμε θέματα μουσουλμανικής μειονότητας, άρα θέματα Ελλήνων πολιτών. Η Τουρκία μπορεί να λέει ο,τι θέλει. Σε αυτό το θέμα είμαστε κάθετοι».
Πριν τρία χρόνια, έτυχε να είμαι στις 17 του Νοέμβρη στην Αθήνα. Πέρασα αρκετές φορές, κατά τη διάρκεια της μέρας της επετείου από το Πολυτεχνείο, θέλοντας ν’ αποθέσω ένα λουλούδι στο μνημείο, στο άνοιγμα της πύλης της εισόδου.
Αποδείχτηκε όμως, αδύνατο, λόγω της πληθώρας των περιπτέρων των πολιτικών νεολαίων, των συνεχών καταθέσεων στεφάνων των επισήμων και της αυξανόμενης κοσμοσυρροής.
Εντούτοις, επέμενα στο ανεκπλήρωτο ‘τάμα’ μου και ξαναπήγα την επομένη.
Αυτό που αντίκρυσα, δεν περιγράφεται, η θέα ενός άδειου κι ερημωμένου κτιρίου με λίγα μαραμένα λουλούδια στον περίγυρο, στους τοίχους γραμμένα συνθήματα κι οι αίθουσες μπροστά εγκαταλελειμένες.
Μόνο οι πίσω κτιριακές εγκαταστάσεις ‘λειτουργούσαν’ ως ένα είδος αναγνωστηρίων με ελάχιστο εξοπλισμό και σκυθρωπούς ρακένδυτους φοιτητές.
Ένα κτίριο, όπως του παλαιού Πολυτεχνείου, στο οποίο διαδραματίστηκε το σημαντικότερο κεφάλαιο της νεοελληνικής ιστορίας, η εξέγερση των φοιτητών το Νοέμβρη του 1973 εναντίον της Χούντας, κινδυνεύει να καταλήξει σε ερήπιο στο κέντρο της Αθήνας!
Το όνειρο πραγματοποιήθηκε, έστω για μία και μοναδική φορά, μπόρεσα ν’ αποτίσω ελάχιστο φόρο τιμής επί τόπου, στα παιδιά που αγωνίστηκαν και θυσιάστηκαν για ένα τόσο πανανθρώπινο σύνθημα όπως το ‘Ψωμί-Παιδεία-Ελευθερία’.
Οι θλιβερές εικόνες του κτιρίου όμως, θα συνοδεύουν/στιγματίζουν για πάντα αυτή την ανάμνηση κι οι συνειρμοί για το πόσο σεβόμαστε ως λαός τις μνήμες αγώνων του παρελθόντος είναι δυστυχώς, αναπόφευκτοι.
***
Μέρες επετείων, μέρες μνήμης…
Πολλά θα γραφτούν και θ’ ακουστούν αυτές τις μέρες…
36 χρόνια από την εξέγερση του Πολυτεχνείου
26 χρόνια από την ανακήρυξη της μη αναγνωρισμένης ‘Τουρκικής Δημοκρατίας Βορείας Κύπρου’
Δε θα το φιλοσοφήσω, γιατί προσωπικά με πόνεσε η γενιά του Πολυτεχνείου, με απογοήτευσε για τη φθορά που επέτρεψε στις ιδέες της να υποστούν στις δεκαετίες που ακολούθησαν.
Εντούτοις, θα ήθελα να τιμήσω αυτά τα παιδιά γι αυτό που ένοιωθαν κι έπραξαν ΤΟΤΕ, εκείνο το Νοέμβρη του 1973, ενάντια στη Χούντα των Συνταγματαρχών, η οποία καταδυνάστευε οικονομικά, πνευματικά και ηθικά ολόκληρη τους τη χώρα.
Η αρχή του τέλους της δικτατορίας είχε προαναγγελθεί από τους φοιτητές, το ίδιο το τέλος γράφτηκε στη γραμμή Αττίλα το 1974.
Ακολούθησε η τυπική πλέον, αλλά επώδυνη, (για όσους αγαπούν την Κύπρο και ΔΕΝ επιθυμούν τη διαίρεση της) ανακήρυξη των κατεχομένων εδαφών της Β. Κύπρου σε ‘ανεξάρτητο κράτος’ το Νοέμβρη του 1983.
Συνθήματα άλλων εποχών, συνθήματα αιώνια.
Ψωμί – Παιδεία – Ελευθερία
Δεν ξεχνώ.
Κύπρος ενωμένη, ποτέ νικημένη!
Τραγούδια διαχρονικά κι αγέραστα.
Όπως το ακόλουθο…
Τα λόγια και τα χρόνια
Τα λόγια και τα χρόνια τα χαμένα
και τους καημούς που σκέπασε καπνός
η ξενιτιά τα βρήκε αδελφωμένα
Κι οι ξαφνικές χαρές που ήρθαν για μένα
ήταν σε δάσος μαύρο κεραυνός
κι οι λογισμοί που μπόρεσα για σένα
Και σου μιλώ σ’ αυλές και σε μπαλκόνια
και σε χαμένους κήπους του Θεού
κι όλο θαρρώ πως έρχονται τ’ αηδόνια
με τα χαμένα λόγια και τα χρόνια
εκεί που πρώτα ήσουνα παντού
και τώρα μες στο κρύο και στα χιόνια
Η μοίρα κι ο καιρός το ‘χαν ορίσει
στον κόσμο αυτό να ρίξω πετονιά
κι η νύχτα χίλια χρόνια να γυρίσει
Στο τέλος της γιορτής να τραγουδήσει
αυτός που δεν εγνώρισε γενιά
και του καημού την πόρτα να χτυπήσει
και του καημού την πόρτα να χτυπήσει
και του καημού την πόρτα να χτυπήσει
Δεν ήτανε ρολόι σταματημένο
σε ρημαγμένο κι άδειο σπιτικό
οι δρόμοι που με πήραν και προσμένω
Τα λόγια που δεν ξέρω σου τα δένω
με τους ανθρώπους που ‘δαν το κακό
και το ‘χουν στ’ όνομά τους κεντημένο
Αυτός που σπέρνει δάκρυα και πόνο
θερίζει την αυγή ωκεανό
μαύρα πουλιά τού δείχνουνε το δρόμο
Κι έχει τη ζωγραφιά κοντά στον ώμο,
σημάδι μυστικό και ριζικό
πως ξέφυγε απ’ τον Άδη κι απ’ τον κόσμο
Η μοίρα κι ο καιρός…
Στίχοι: Μάνος Ελευθερίου, Μουσική: Γιάννης Μαρκόπουλος, Ερμηνεία: Νίκος Ξυλούρης
Άλμπουμ: Του χρόνου τα γυρίσματα (2005)
***
(Ομοιότητες με την περυσινή ανάρτηση ΕΔΩ, δεν είναι καθόλου συμπτωματικές…)
Πετρολούκας Χαλκιάς – Δριμινίτσα, Καγκέλια
Οι φωτογραφίες είναι από την επίσκεψη στην Ήπειρο…Μάιος 2009.
